|
|
.
- Sohail Forouzan-sepehr, 26th Jan 2010
|
|
.
- Sohail Forouzan-sepehr, 26th Jan 2010
گنج زری بود در اين خاکدان کو دو جهان را به جوی میشمرد
Doroud,
Dr Mohsen Forouzan-sepehr, the grand member of Forouzan-sepehr Family and my beloved uncle, passed away while I was in Budapest. L He achieved his PhD in Urban Sociology from University of Strasbourg, France and was a knowledgeable treasure in sociology, politics, history and several other fields. He was the director of Ministry of Finance and a member of Iranian Intellectuals Organisation with several awards and medals as well as a university lecturer in Iran before the revolution of 1979. Not only as my uncle but also as a very sincere and cool friend of mine, I can still remember our long interesting discussions in history and its philosophy, the effects of social restrictions on historical events, his poems, his worries as well as his priceless memorabilia especially in Tehrani accent and also his amazing Tehrani traditional dances. I can remember his neutral wise criticisms about political issues and it was really interesting and admirable how he was able to criticise the events completely neutrally and scientifically. When his beloved son, my cousin, was shot to death during the revolution, he just forgave his killer as he believed nemesis can't give him back his son.
We all missed such a great man, a great treasure. L It's really a shame we couldn't gather his knowledge either by voice recording or notes. In his absence and his memory however, I'll keep supporting young talented Iranian scientists, artists, ... as much as I can afford, and then after me, hopefully his grandsons will do it under some Forouzan-sepehr's NGO scholarship schemes. May he rest in peace in God's heaven.
Kind regards,
Sohail L
]]>
|
T |
hey always tell me 'you live like a king!'
Yes, I do. I should live like a king.
Because I am a king,
King of kings,
King of a large territory,
King of my mind,
King of my emotions,
King of my life.
I used to be a slave,
Slave of my mind,
Slave of my heart,
And slave of my life.
But now, after all those harsh days of slavery, I am a king.
King of kings,
King of a large territory,
King of my mind,
King of my emotions,
King of my life.
- Sohail Forouzan-sepehr, 19 February 2008, Chelmsford.
پرسش: چرا درباره خودم مینويسم؟§
«در زندگی زخمهايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا میخورد و میتراشد. اين دردها را نمیشود به کسی اظهار کرد، چون عموماً عادت دارند که اين دردهای باورنکردنی را جزو اتفاقات و پيشآمدهای نادر و عجيب [و گاه برعکس، بسيار همگانی و پيش پا افتاده] بشمارند و اگر کسی بگويد يا بنويسد، مردم بر سبيل عقايد جاری و عقايد خودشان سعی میکنند آن را با لبخند، شکاک و تمسخرآميز تلقی بکنند...
من فقط به شرح [برخی] (در متن اصلی «يکی») از اين پيشآمدها میپردازم که برای خودم اتفاق افتاده و بقدری مرا تکان داده که هرگز فراموش نخواهم کرد و نشان شوم آن تا زندهام از روز ازل تا ابد تا آنجا که خارج از فهم و ادراک بشر است زندگی مرا زهرآلود خواهد کرد. زهرآلود نوشتم، ولی میخواستم بگويم داغ آن را هميشه با خود داشته و خواهم داشت.
من سعی خواهم کرد آنچه را يادم هست، آنچه را که از ارتباط وقايع در نظرم مانده بنويسم، شايد بتوانم راجع به آن يک قضاوت کلی بکنم، نه، فقط اطمينان حاصل بکنم و يا اصلاً خودم بتوانم باور بکنم؛ چون برای من اهميتی ندارد که ديگران باور بکنند يا نکنند. فقط میترسم که فردا بميرم و هنوز خودم را نشناخته باشم. زيرا در طی تجربيات زندگی به اين مطلب برخوردم که چه ورطه هولناکی ميان من و ديگران وجود دارد و فهميدم که تا ممکن است بايد خاموش شد، تا ممکن است بايد افکار خودم را برای خودم نگه دارم و اگر حالا تصميم گرفتم که بنويسم، فقط برای اين است که خودم را به سايهام معرفی بکنم. سايهای که روی ديوار خميده و مثل اين است که هرچه مینويسم با اشتهای هرچه تمامتر میبلعد. برای اوست که میخواهم آزمايش بکنم ببينم شايد بتوانيم يکديگر را بهتر بشناسيم. چون از زمانی که همه روابط خودم را با ديگران بريدهام میخواهم خودم را بهتر بشناسم.
افکار پوچ! باشد، ولی از هر حقيقتی بيشتر مرا شکنجه میکند. آيا اين مردمی که شبيه من هستند که ظاهراً احتياجات و هوا و هوس مرا دارند برای گول زدن من نيستند؟ آيا يک مشت سايه نيستند که فقط برای مسخره کردن و گول زدن من بوجود آمدهاند؟ آيا آنچه که حس میکنم، میبينم و میسنجم سرتاسر موهوم نيست که با حقيقت خيلی فرق دارد؟
من فقط برای سايه خودم مینويسم که جلو چراغ به ديوار افتاده است، بايد خودم را بهش معرفی بکنم.»
- صادق هدايت، «بوف کور»
سهيل فروزانسپهر، 1/8/86
]]>از اينرو، زمان زيادی را به جستجوی جايگاهی شايسته و بايسته برای زندگانيم گذراندم. زمانی بس دراز را که ديگران به زندگی پرداختند، به يافتن چگونه و کجا زيستن گذراندم تا:
«عاقل به کنار دجله تا ره میجست ديوانه پابرهنه از آب گذشت!»
براستی اين عاقل ديوانهتر بود يا آن ديوانه فرزانهتر؟ و آيا تمامی اينها تنها بازی با واژگان نبود؟ شايد بيهوده نگفت آن شاگردِ مهر:
«پای استدلاليان چوبين بود پای چوبين سخت در تمکين بود.»
باری، پس زمانی بس درازتر را به «رهايی از دانستگی» و رسيدن به سرمستی والای ديوانگی سپری کردم. از آنجا که «ديوانه چو ديوانه ببيند خوشش آيد!» تا به خود آمدم، دوباره خود را پای در بند و اين بار پايبند شيدايی خويش يافتم، غافل از آنکه:
«من مست و تو ديوانه ما را که برد خانه؟!»
آنگاه که شاهين اميد و آرزو پريدن میگرفت و به آسمان هفتم میرسيد، تيری فرومايه و زمينی سينهاش را شکافت و بر زمينش انداخت. بدتر آنکه:
«چون نيک نظر کرد پر خويش بر آن ديد گفتا زِ که ناليم که از ماست که بر ماست؟!»
آری، «او» خانه خويش را به درستی، و يا شايد هم با نادرستی به «تُرکستان»، يافته بود و رفت. من ماندم و مستی و ديوانگی و شيدايی، و اين بار خشم و کين. «عمرش بس دراز باد» بزرگترين نفرين من شد.
زمانی زرتشت پاکسرشت میگفت «راه يکيست و آن راستيست.» و من در هندوستان ديدم که هزاران راه هست و هر راه را هزاران رهرو. راه تو هر چه باشد و هرگونه بينديشی، انديشه تو سزاوار احترام است، هرچند شگفتآور و ناهمگون؛ و در ايرانِ خود میبينم که میگويند «راهِ راست يکيست و آن هم تنها آنچه ما میگوييم. آنان که پيرو اين راه نباشند به هدر رفتهاند!» بديهيست:
«هر که در اين حلقه نيست فارغ از اين ماجراست!»
ديگر بار بر آن شدم تا زيستگاه راستين و شايسته خويش را جويم و سرزمينی را که تنها سودجويی را «خردمندی» میدانند و «خردمندی» را سوداگری، پشتِ سر نَهَم. اين بار پرنده خيالِ اين راستينگرایِ پيشين پيشتر به پرواز در آمد. «درونگرايی» و «گوشهگيری» سرشتيم مرا به زندگی پشت درهای بسته پرستشگاههای تبت و آموختن آموزههای بودای فرزانه فرا میخواند و بخشِ «تجربهگرای» سرشتم و شايد بيشتر خستگی ذهنيم از رازگشايی چيستانهايی که آدميان در روابط اجتماعی خود پديد میآورند، به زندگی در ميان بوميان آفريقا رهنمون میساخت.
«تجربهگرايی» بر «درونگرايی» چيره شد. و چرا که نه؟ زمانی دراز است که زيستن و سخن گفتن در سرزمينی که بسياری از واژگان تابوهای کهن به شمار میروند و آيين دوستاری و سوداگری در هم آميخته و به سياست آلوده، و هر دم ممکن است تنها دشنهای را از پشت از آنکه سالها میشناختيش دريافت کنی، برای من که میگويند در روابط اجتماعيم زبردست نيستم، روز به روز دشوارتر میشود. پس آيا زيستن در سرزمينی که روابط اجتماعی و دوستيها و دشمنيها به برهنگی و ناپيچيدگی زندگی مردمانش است بسی سادهتر نيست؟ آنجا که ياريت را ارج مینهند، بهای دوستی را تنها با تقسيم تکه نانی و پايکوبیِ گروهیِ دور آتش میپردازی و دشمنی را به همان سادگی تنها با يک سيلی يا دزديدن برهای به جان میخری. آنجا که اگر خشکسالی و بيماری هست، دست کم دوستيها و دشمنيها به آشکاری و برهنگی مردمانش است و نيازی نيست برای شناختشان چيستانهايی پيچيده را راز بگشايی:
- برادر! دوستی يا دشمن؟
- از کدامين قبيلهای؟
- توتسی.
- پس تو را و نياکان تو را و فرزندان تو را دشمن میدانم. بر جای ننشينم تا در پيکاری روياروی خون تو بر زمين ريزم، اندوخته زندگانيت را به تاراج و زنانت را به کنيزی برم!
- ای جنگجوی دلير! دشمن ارجمند! راستگويی تو را میستايم و سپاس میگويم. چرا که از سرزمينی آمدهام که آنکه تو را همچو فرزند خويش میداند تنها به سوداگریِ سودجويانه خويش میپردازد و آنکه تو را برادر میخواند اندوختهات را میربايد. از آنجا که پيشتر پاکسرشتی گفت «راه يکيست و آن راستيست» و اينک راستگفتاری و نيکپنداری تو را ديوانگی میانگارند. آنجا که «خداوند اين سرزمين را از خشکسالی و دروغ پاس دارد» فراموش شده و کهن به شمار میرود. راستگويی تو را میستايم ای دشمن ارجمند! و نيک میدانم که دست کم تو نمیتوانی مرا از پای درآوری. من پيشتر يک بار مُردهام! هر که تنها يک بار میميرد.
باری، چرا که نه؟ خواهم رفت و اين سرزمين را پشتِ سر خواهم گذاشت. و اما «او»! سرانجام روزی «او» را نيز دوباره خواهم کُشت، شايد با بوسهای همچو گذشته! و دوازده سال به سوگ خواهم نشست به سوگواری آن دوازده سال. برهنه خواهم شد و با سياهان دورِ آتش خواهم رقصيد و از دوردست ياد خواهم کرد «سرخیِ تو از من، زردیِ من از تو.»
اينک که پرنده خيال بازگشته، هنوز خود را رهرو آموزههای «زنون» میبينم. آيا برای من هم جايی هست، جايی برای سوگواری، جايی برای جشن خدواند؟!
سهيل فروزانسپهر
12/7/86
او خواست تا کاخ خوشبختی خويش بر ويرانههای زندگانی من افرازد،
و زان پس معمار شالوده کاخش را چو خاکروبهای به دور اندازد.
او زنده است و معمار فِسُرد و دلش شکست و مُرد،
کاخ ويران شد و چو آرامگهی پيکرم به زير خاک بِبُرد!
سهيل فروزانسپهر، 21/4/86
]]>
آنگاه که بانوی آب مرا به پرستشگاه خويش خواند
زمانی بس دراز از جدايی من و فروهرم گذشته بود
و زان پس باران نشان من شد
تا هر آنگاه گريستن سپهر را بنگری مرا ياد کنی.
روز باران،
روز من
فرخنده باد.
سهيل فروزانسپهر، 5/4/86
]]>
Hail,
|
N |
ot once upon a time but just right today, when I was burning in fever, I saw a window. A piece of paper and an unsharpened-ball pencil were especially and funnily ready for me near my bed. I remembered I had drawn that window many years ago with a young girl in front waiting for her destiny. She was there, in my mind, like always in my heart; I was in my bed burning in fever. My left hand started to shake on that paper. Some verses were coming from the window dirtying the paper, maybe unmeaning maybe even ridiculous:
|
" |
Calm down, calm down;
You are me, I am you;
Look in the mirror.
Calm down, calm down;
And wait for the phone ring. An angel will ring.
This time you must speak more peacefully.
Don't be selfish, don't be shy;
This time you must love me more;
Don't forget, you are me, I am you;
It'll be a different life. So, you must give me more.
Just look in the mirror;
And calm down, calm down;
Forever calm down.
|
" |
اواخر فروردين ماه برای مأموريتی (پلهای راه آهن چابهار- فهرج) همراه با همکارام به بلوچستان رفتم. چابهار، اسمی گول زننده همراه با تبليغاتی ناقص و نه چندان درست (حداقل از نظر شخصی من) مبنی بر اينکه تابستونا از تهران خنکتر و زمستونها هم گرمتره يا خنکترين بندر جنوبی ايران که هم عرض جغرافيايی و قابل قياس با ميامی آمريکاست و ...!!!! يک منطقه آزاد تجاری نصفه و نيمه است. مردمی فقير و بيخيال که با ماشينهای لوکس و گرونقيمت (يا در مواردی مواد مخدر و قاچاق) سرشون گرم نگه داشته شده. جاييکه که حدود 40 سال پيش برنامهريزی شده بود تا منطقهای قدرتمند از نظر اقتصادی، نظامی و تفريحی باشه، در اينصورت تجارت دريايی ايران (حتی صادرات نفت) از اين منطقه انجام میپذيرفت و شايد ديگه خليج فارس جايی میشد فقط برای ماهيگيری!!!!
در اونصورت ديگه امارات و ... هيچ حرفی برای گفتن نداشتن و بايد میرفتن غاز، ببخشيد شترمیچروندن!!!! چون طبق اون برنامه چابهار حداکثر 20 سال پيش جای دوبی امروز رو میگرفت. بگذريم، باز من غرغرو شدم. اميدوارم فکر نکنيد دچار تفکرات نژادپرستانه ضد دوبی (!!!) شدم. بيشتر کار گروه ما بيرون شهر و در فاصله شهرهای چابهار و نيکشهر (حدود 150 کيلومتر) بود و فقط شبها برای خوردن شام و استراحت به چابهار بر میگشتيم. هتل 4 ستاره صدف نزديکی ساختمان نيمهکاره تنها هتل 5 ستاره چابهار (که به نظر مياد وسط کار رها شده و ساخته نشد) محل استراحت شبانه ما در چابهار بود که البته رستوران نداشت ولی بايد بگم از هتل بينالمللی قشم که توی سفرنامه قبليم بهش اشاره کردم خيلی خيلی تميزتر و مرتبتر بود. ولی در عوض، رستورانهای چابهار، حتی رستوران هتل ليپار، اصلاً به پای رستوران هتل بينالمللی قشم نمیرسيد (چه از نظر کيفيت غذا و چه حتی از نظر آداب و معاشرت کارکنان رستوران!!! اونجا قدر «محمد اسلام خشان» سرگارسون رستوران هتل قشم رو دونستم با اون غذاهای خوشمزه (که هميشه هم سعی در متنوع کردن حتی يک نوع غذا داشت) و هميشه حتی توی خيابون که آدمو میديد با نيم تعظيم میگفت «امر ديگهای نيست قربان؟» (با لهجه جنوبی). ولی شبهای چابهار جذابيتهايی هم داشت: موسيقی زنده که در فضای باز رستورانها اجرا میشد و هوای خيلی خوب شبها که باعث میشد علیرغم خستگی شديد کار روزانه بعد از دوش گرفتن برای پيادهروی بزنيم بيرون. يه خاطره بانمک اينکه من فراموش کرده بودم لباس اضافه همراه خودم ببرم. در نتيجه شب اول يا دوم وقتی بعد از دوش گرفتن شبانه متوجه شدم که لباسهام از شدت عرق اصلاً ديگه قابل استفاده نيستن و وقتی هم شستمشون حالا کو تا خشک بشه، با زيرپيرنی رفتم بيرون توی يه فروشگاه، تیشرت و شلوار مناسب انتخاب کردم، همونجا توی اتاق پرو رفتم و پوشيدمشون، اومدم بيرون حساب کردم و .....!!!! فکر نکنم اون مغازه داره تا حالا يه همچين مشتريی به پستش خورده بود! (يادآور صحنه های اول فيلم ترميناتور، البته حالا ديگه نه در اون حد!!!!!!!!!!)
بالاخره همونطور که توی ايميل تبريک سال نو قول داده بودم، کار آپلود کردن و نوشتن توضيحات برای عکسهای سفر قشم امروز به پايان رسيد. حدود 160 عکس رو گلچين و آپلود کردم که اميدوارم خوشتون بياد. اگر به هر دليل مثلاً سرعت پايين اينترنت يا ... با ديدن عکسها مشکل داشتين میتونين مستقيماً به آدرس http://travels.sfsepehr.com/qeshm.html رجوع کنيد که البته اونجا به غير از عکس، توضيحاتی رو هم (حتی همراه با وضعيت آب و هوا بصورت real time به مدد سايت AccuWeather.com) قرار دادم.
همونطور که قبلاً گفتم، جزيره بسيار زيبای قشم جون ميده واسه عکاسی و حتی ساخت فيلمهای افسانهای مثل ارباب حلقهها و ... واسه همين عکاسای حرفهای زيادی از ايران و جهان به قشم ميرن تا عکسهای خيلی خيلی قشنگی رو بگيرن. عکسهايی که واقعاً حرفهای هستن و آدم رو مبهوت میکنن و با عکسهای ابتدايی و خام من خيلی تفاوت دارن. فکر کنم لينک بعضياشو داده باشم. وقتی من اون عکسها رو ديدم تازه متوجه شدم و دلم سوخت که متأسفانه خيلی از جاهای ديدنی قشم و اطراف رو (مثل تخمگذاری لاکپشتها، آثار پرتغاليها در جزيره هرمز، غارهای نمکی يا استلاگميت استلاگتيتهای قشم، اميدوارم درست نوشته باشم، و ....) از دست دادم و نتونستم که ببينم. همينطور قشم جون ميده واسه دانشجوهای رشته زمين شناسی و ...
وقتی به دره ستارهها ميرين، فکر میکنين يه نسخه از کتيبه بيستون رو اونجا کندن، مجسمه سنگی يه دختر و پسر رو میبينين که همديگرو بغل کردن و نمونه تنديسهای غولپيکر خدايان مصری رو در معبد کارناک. خوب که دقت میکنين مبينين که تمام اون آثار رو فقط فرسايش آب و باد بوجود اورده و هيچ انسانی (حداقل خوشبختانه تا حالا!) دخالتی در ساخت اونها نداشته. به قول خيلی از بازديدکنندهها، باشکوهترين زيباييهای جهان. اين رو بدون اغراق ميگم.
اگه به تور سافاری دوبی رفته باشين، حتماً ديدين که اونها از «هيچـــــی»، دقيقاً از «هيچی» (البته صرفنظر از چند دستگاه لندکروز، چند نفر شتر و بلیدانسر!!!) دارن پول در ميارن! بعد 2 قدم بالاتر برين و زندگی مردم قشم رو نيگا کنين، اصلاً گيريم آثار باستانی رو فراموش کنين، فقط بچسبين به اکوتوريسم، جنگل دريايی کم نظير حرا، دره ستارهها و .... من اميدوارم که عکسهای کم ارزشم بتونه بخش خيلی خيلی کوچيکی از اين زيباييها رو نشون بده. برای اينکه وقتی يه روزی برای هميشه اينجا رو ترک کردم، وجدانم راحت باشه که حداقل سعی خودمو کردم که بخش خيلی کوچيکی از زيباييها و منابع کشورمو که قدرش دونسته نميشه يا حتی مورد سوء استفاده، سوء مديريت و ... قرار میگيره، نشون بدم. نمیخوام خيلی بدبين باشم، بنابراين سعی میکنم ياد عکسهای خيلی قشنگی بيفتم که از هتل 5 ستاره تازه تأسيس صخرهای کندوان برام فرستادن (هتلی 5 ستاره که توی کوه و صخرههای کندوان کنده شده و واقعاً زيباست، هر کی خواست ندا بده عکساشو بفرستم. البته سعی میکنم بزودی خودم برم و از نزديک ببينم و عکس بندازم) يا گياهان مينياتوری مرکز پژوهشهای بيوتکنولوژی خليج فارس که از قشم سوغاتی اوردم بيفتم. ولی اينها هنوز خيلی کمه و حتی میتونم بگم به نسبت داريم پسرفت هم میکنيم، اون هم با شتاب خيلی زياد.
بگذريم. شايد سفرم به قشم نسبت به سفرهای ديگه يه خورده عجلهای و نسبتاً بیبرنامه شد و واسه همين شايد نتونستم برای ديدن خيلی جاهاش برنامهريزی کنم، ولی از يه نظر واقعاً خيلی خيلی شانس اوردم که دقيقاً اون زمان و مکان رو انتخاب کردم. اون هم آشنايی من با دوستان جديد و هنرمندم هست. مهتاب و عليرضا، زوج روشنفکر، دوستداشتنی، صميمی و همسن و سال خودم که واقعاً مصاحبت با اونها لذت بخشه و ديد عکاسی خيلی خيلی خوبی دارن. بعضی از عکسهای خيلی قشنگی رو که ميبينين کار اونهاست که با اجازهشون و تا جايی که حافظهام ياری میکرد با ذکر نامشون توی سايتم گذشتم. براشون صميمانهترين آرزوها رو دارم و اميدوارم هر چه زودتر عروسی کنن.
زيبايهای کروز با لنج چوبی سنتی (که به قول مهتاب اگه زياد توی آب بمونه ممکنه ميخهاش توی آب حل بشه!!!!!) و موسيقی و رقص محلی و خلاصه «ضيافت شام روی کشتی» (جزو تبليغات تور بود!) که وسط راه نصف شب چند بار هم به گل نيشست! و پيشنهاد داديم که بابا خب ما جوونا بريم بيرون هل بديم!!!!!!! ستارههايی که توی آسمون بالای سرت توی لنج میديدی و هيچ کجای ديگه نمیتونی ببينيشون و .... صفا و صميميت نوازندههای محلی توی لنج رو که وقتی بهشون خسته نباشيد گفتم و خواستم با عودشون عکس بندازم، اصرار کردن که عودشونو به من هديه بدن و شب رو دعوتم کردن به خونهشون و خيلی چيزای ديگه رو چه جوری میتونم نشون بدم؟ کسی نظری داره؟
من واقعاً اميدوارم اين نوشتههای من براتون خستهکننده يا از اون مهمتر شعارگونه نباشه. اين شما و اين هم گلچين عکسهای زيبای قشم.
همراه با بهترين آرزوها، سهيل.
شرارههای آتش جاودان معبدم فسرده و
آهوان گريزپای دشت فراخم رميدهاند.
ستاره سهيل سپهرم بيفروغ گشته و
فُروهران نگاهبان زمين زِ من بريدهاند.
نای نای نيستان وجودم گسسته و
فر و شکوه روزگارم به يکباره ز يادها رفتهاند.
ياران همه دُژَم زِ مَستيم به گوشهای نشسته و
ناهوشمندیِ ديوانهوارِ مرا به رخ کشيدهاند.
کو چارهای؟ سبو سبوی منِ خمار همه شکسته و
می سرخ فام زندگانيم به جويها ريختهاند.
سهيل فروزانسپهر، 14/11/85
]]>
الآن مدتيه که من با اينترنتم توی خونه مشکل دارم و نمیتونم وصل بشم. برای همين يخورده طول کشيد. بالاخره موفق شدم از بين حدود 550 عکس و فيلمی که در سفرم به هند گرفتم، 174 عکس رو گلچين و upload کنم برای share کردن با دوستان. برای اينکه حجم ايميل خيلی بزرگ نشه، من فقط thumbnail عکسها رو قرار دادم و شما میتونيد با کليک کردن روی هر عکس، عکس اصلی رو دانلود و مشاهده کنين. در صورتيکه تمام 174 تا عکس رو نتونستين توی اين ايميل ببينين يا هر مشکل ديگهای وجود داشت (مثلاً به خاطر سرعت افتضاح اينترنت در ايران)، میتونيد مستقيماً به صفحات مربوط به اين عکسها در وبسايتم به آدرس زير مراجعه کنيد:
http://travels.sfsepehr.com/west_india.html
سعی کردم برای هر عکس توضيح کافی بنويسم که اميدوارم مفيد باشه. مورد بعدی اينکه بعضی جاها رو يا اجازه عکس گرفتن نداشتيم (مثل برنامه های کاباره توی کشتی يا توی بعضی معابد) يا اينکه خودم اصولاً عکس يا فيلمی نگرفتم که مدرک جرم به جا بمونه (مثل شلنگ تخته انداختن در جشن شب اول ژانويه)! 
نمونه کاملی از دموکراسی واقعی و همزيستی مسالمت آميز بين مليتها و پيروان اديان مختلف رو اونجا ميشه ديد. پارسيها (ايرانيانی که 1000 و خوردهای سال پيش، از حمله وحشيانه اعراب به ايران، فرار کردن به هند و همونجا موندگار شدن) طبقهای نسبتاً مرفه و بالا رو اونجا تشکيل ميدن و نقش موثری در تاريخ و فرهنگ و اقتصاد هند داشتن و هنوز هم دارن. زرتشتيهای اونجا (پارسيها) همونقدر به دين هندوها احترام ميذارن که به دين خودشون و اين در مورد تمام اديان صادقه. از يکی از کارکنان هتل که خيلی محبت داشت در مورد دينش پرسيدم و موارد ديگه. بعد يهو يادم افتاد و گفتم که مثلاً در اروپا يا آمريکا اين خيلی محترمانه نيست که در مورد دين يا مليت کسی سئوال کنی و اميدوارم که اينجا اينجوری نباشه و منو آدم بینزاکتی به حساب نياری. هما هم توضيح داد که اين اصلاً چيز مهمی نيست و هرچقدر دلت بخواد اينجا میتونی در مورد تفاوتهای فرهنگی يا دينی و ... صحبت کنی و کسی هم ناراحت نميشه. از هر کدومشون (حتی خدمه هتل) وقتی میپرسيدم آيا می دونين شما هنديها و ما ايرانيها cousin هستيم، میگفتن که البته که میدونيم و مشترکات زيادی هم با هم داريم. قبل از رفتنم به هند، يکی از دوستام که الآن آمريکاست (داوود عزيزم) يه دوست هندی اهل بمبئی رو به من معرفی کرد تا قبل از رفتن ازش راهنمايی بگيرم و اون هم با اينکه تا حالا منو نديده بود، خيلی صميمانه تمام جزييات رو برای من توضيح داد و حتی شماره تلفن خونه و موبايل پدر و مادرش در بمبئی رو بهم داد که اگه اونجا مشکلی برام پيش اومد به پدر و مادرش رجوع کنم. کاری که من هيچوقت برای يه غريبه انجام نمیدادم. اميدوارم داوود ترجمه اين ايميل رو برای مونتو دوشی عزيز بفرسته هرچند که خودم هم حتماً بهش دوباره ايميل میزنم.
اين مورد رو هم فراموش کردم بگم که هند برای من که vegetarian هستم و علاقه زيادی هم به غذاهای تند دارم بهشته. چون اونها هم اکثراً (در واقع همشون بجر مسلمونها و زرتشتيهاشون) گياهخوارن و غذاهای خيلی خيلی خوشمزهای دارن. پيشنهاد میکنم حتی اگه برای يه بار هم شده رستوران هندی شهرتون رو امتحان کنين. من که اونجا چند کيلو اضافه وزن پيدا کردم و هنوز هم طعم غذاهای خوشمزه گياهخواری و تندشون زير زبونمه.
در پايان از همه دوستان جديد هندی (و فيليپينی، چينی و ... توی کشتی) که خيلی به من در اين سفر محبت و راهنمايی کردن مخصوصاً از مونتو، هما، جارو، پالاوی راج، جان، رشيد، عنايت و ... سپاسگزاری يا به قول تهمقالهها، محبتشون رو جا داره که acknowledge بکنم.
هند صرفنظر از فقيرهای زيادی که توی پيادهروهاش داره (ولی حتی اونها هم شادن و اين طرز زندگی رو خودشون انتخاب کردن نه از روی اجبار!) کشور خيلی خيلی قشنگيه. عکسهايی رو که انداختم وقتی بعضی از دوستان ديدن گفتن که نظرشون کاملاً با اون تصوری که در مورد هند داشتن عوض شد. اميدوارم شماها هم خوشتون بياد. سفر اين دفعه من به هند غربی بود، ولی حتماً سعی می کنم به هند شرقی و مرکزی هم سفر کنم. چون که مگه ميشه آدم نره تاج محل رو ببينه؟
قربان همگی، سهيل
پارسال هم حدوداً همين موقعها بود. برف اومده بود. چه عکسهای قشنگی انداختيم توی برف. امسال هم برف اومده. پارسال آقاجون سلامت از بيمارستان برگشت. امسال هم آقاجون سلامت از بيمارستان برگشت. آخه آقاجونم رويين تن بود، ورزشکار بود. اسب سواری میکرد، تيراندازی میکرد، هنوز هم در 87 سالگی تيرش خطا نمیرفت. کُشتيگير بود. ورزش باستانی هم میکرد. چارشونه و پهلوون بود. ولی حالا ديگه خيلی لاغر و ضعيف شده بود بعد از اون همه عمل جراحی، 2تا سکته قلبی، يه سکته مغزی، بینظمی ضربان قلب، خونريزی معده و ... شده بود پوست و استخون. پارسال آقاجون پيشمون موند. امسال آقاجون رفت. يه مرد خوش قلب و خوشفکر، خوش تيپ و خوشهيکل با چشمان سبز، موهای بلوند و واقعاً روشنفکر. خيرش به همه میرسيد، به همه کمک میکرد. همه دوستش داشتن. دل جوونی داشت و يه عالمه اميد به زندگی. يه عالمه برنامه برای بقيه زندگيش و ...
يکی دو ماه بود نديده بودمش. میخواستم حتماً جمعه 7 بهمن برم سراغش. اون جمعه رو گذشته بودم مخصوص آقاجون. ولی 2 روز، فقط 2 روز زودتر از پيشمون رفت. نتونست منتظرم بمونه. با اينکه خيلی دوستم داشت و خيلی دوستش داشتم. آخه نوه بزرگش بودم. بجای جمعه، چهارشنبه رفتم پيشش. باهاش حرف زدم، خداحافظی کردم و يه سفر خوب براش آرزو کردم. می دونم حرفامو شنيده، ولی نمیتونست جوابمو بده. آخه دستش از دنيا کوتاه شده ديگه. 5شنبه رفتيم بهشت زهرا. توی قبر رو نيگاه کردم، خيلی تنگ به نظر میرسه. دلم میخواست بجای اون من توش میخوابيدم، خيلی احتياج به خواب دارم. يعنی من توی يه همچين جای تنگی جا ميشم؟ اگه آقاجون با اون هيکل ورزشکاريش شد، پس منم ميشم. بعد از اون هم بقيه قضايا، شب سوم، شب هفتم سر خاکش و ...
يادم افتاد:
فرصت شمار صحبت کز اين دو راه منزل چون بگذريم ديگر نتوان به هم رسيدن.
دلم براش خيلی تنگ شده، ولی فعلاً ديگه نمیتونم ببينمش، نمیتونم باهاش حرف بزنم، نمیتونم بهش بگم چقدر دوستش دارم. اما، ما هنوز زندهايم. هنوز فرصت داريم.
فرصت شمار صحبت کز اين دو راه منزل چون بگذريم ديگر نتوان به هم رسيدن.
